Protocol
Sterilisatieprotocol
terug naar administratie
Datum laatste herziening
15 april 2016
terug naar protocollenindex
Eindverantwoordelijke
alle assistentes

Waarom een protocol voor sterilisatie medisch instrumentarium?
Eén van de minimumeisen die tijdens een (pre-)audit van NHG-Praktijkaccreditering® getoetst wordt is de aanwezigheid van een sterilisatieprotocol. Dit protocol bevat de stappen met bijbehorende taakverdeling en verantwoordelijkheden, waaruit duidelijk blijkt hoe sterilisatie van instrumentarium gedelegeerd door de praktijkmedewerkers juist en veilig uitgevoerd moet worden.

Doel van deze werkinstructie
Door een protocol te gebruiken is de praktijk (de huisartsen en de medewerkers of instellingen die hierbij een rol spelen) in staat om medische handelingen nauwgezet en veilig uit te voeren.
Onder veilig wordt hier verstaan: Met inachtneming van de juiste kennis, vaardigheden, werkwijze, materialen, voorbereidingen, controles en omstandigheden.
Ook dient het protocol te verhelderen in welke situaties overleg met de huisarts noodzakelijk is.

Termen en definities
Een protocol is een document (en daarmee een tastbaar iets dat overhandigd of ingezien kan worden) dat tot doel heeft zorgverleners te ondersteunen bij het uitvoeren van aan hen gedelegeerde, medisch-inhoudelijke handelingen.
In dit document staat stap voor stap hoe iets gedaan moet worden, het is duidelijk wie wat moet doen en wie waarvoor verantwoordelijk is.
Dit in tegenstelling tot een werkafspraak: een mondelinge dan wel schriftelijke afspraak tussen medewerkers in de praktijk over hoe en welke handelingen uitgevoerd moeten worden.
Een procedure is een reeks instructies of activiteiten die in bepaalde volgorde moeten worden uitgevoerd, dan wel een gespecificeerde werkwijze voor het uitvoeren van een activiteit.

Activiteitentabel

De diverse stappen uit het stroomschema bevatten activiteiten die vervolgens nader beschreven moeten worden. Daarbij moet helder zijn wat een stap inhoudt:
  • welke benodigdheden, materialen, voorbereidingen en controles nodig zijn alvorens te starten met de uitvoer van het protocol.
  • welke werkwijze verlangd wordt.
  • waar specifiek op gelet moet worden.
  • wie (welke functie) per activiteit verantwoordelijk is in het ontvangen, beslissen en uitvoeren en wie of welke functie het protocol zelfstandig mag uitvoeren.

Activiteiten (benodigdheden, voorbereiding, checklist, werkwijze, complicaties, let op)
0. deponeren gebruikt instrumentarium
Gebruikt instrumentarium wordt door de gebruiker in de daarvoor bestemde bak op de behandel/spreekkamer geplaatst. Deze bak bevat water.
1. Verzamelen van gebruikt instrumentarium*
Verzamel van alle behandelruimtes het gebruikte instrumentarium, zo mogelijk in aparte bakken, evt. voorzien van eiwit oplossende vloeistof.
  • Draag voor eigen veiligheid handschoenen
  • Inventariseer volgens een vastgestelde lijst (zie tabel 1) dit instrumentarium en verdeel deze in (semi-)kritisch en niet-kritisch instrumentarium.
2. Huishoudelijk reinigen van gebruikt instrumentarium
Reinig met handschoenen (EN374-1) aan het instrumentarium huishoudelijk van organisch materiaal.
Indien sprake is van nieuw instrumentarium, verwijder dan eerst het laagje vet, alvorens verder te gaan (heet water en/of afwasmiddel.
3. Drogen na reiniging
Leg het huishoudelijk gereinigd instrumentarium te drogen op een schone plek in de praktijk. Het niet-kritisch instrumentarium kan na huishoudelijk reinigen en drogen worden opgeruimd.
4. Verpakken na reiniging
Verpak het huishoudelijk gereinigd (semi-)kritisch instrumentarium in autoclaaffolie, seal het zakje en voorzie dit van een expiratiedatum (1 jaar later).
5. Steriliseren volgens programma
Kies conform de voorschriften van de fabrikant van de autoclaaf voor het juiste sterilisatieprogramma.
6. Drogen volgens programma
Kies conform de voorschriften van de fabrikant van de autoclaaf voor het juiste droogprogramma.
7. Verwerken van gesteriliseerde instrumentarium
Berg het materiaal op in bestemde deel van lade of kastje.

Lijst van kritische, semi-kritische en niet kritische instrumenten (tabel 1):
In de huisartsenpraktijk wordt zowel het semi-kritisch als het kritisch instrumentarium gesteriliseerd.

Schermafbeelding 2015-01-23 om 16.42.41.png